به گزارش نسیم سرخس به نقل از مشرق، هواپیماهای بدون سرنشین هر روز نقش مهم تری را در میادین نبرد به عهده گرفته و تعداد بیشتری از آنها وارد خدمت می شوند.
اقداماتی نظیر شناسایی، نقشه برداری و انجام حملات به اهداف سطحی از جمله نقش هایی هستند که پهپادها امروزه به عهده گرفته اند که برای ایفای این نقش ها، نیازمند در اختیار داشتن تجهیزات و زیرسامانه های لازم هستند.
یکی از مهمترین لوازم در زمینه فعالیت پرنده های بدون سرنشین، حل مسئله موتور آنهاست؛ موتورهایی با مصرف سوخت کمتر و توان برون دهی بالاتر از جمله گزینه های ضروری در این بخش محسوب می شوند که یکی از انواع بهترین موتورها برای پرنده های بدون سرنشین، گونه “وانکل” به حساب می آید.
آشنایی با فناوری موتورهای وانکل
وانکل به موتورهایی گفته میشود که فاقد پیستون بوده و اصطلاحا، دورانی یا درون سوز هستند. در موتورهای وانکل، فشار حاصل از احتراق، نیرویی بر روتور (چرخانه) وارد میکند و باعث چرخش آن میشود یعنی همان کاری که پیستون در موتورهای دیگر میکند. اما در موتورهای وانکل، پیستون از چرخه تولید توان در موتور حذف شده و توان مورد نیاز برای حرکت میللنگها، از چرخش روتور در داخل موتور تولید میشود.
مهمترین مزیت این کار، اولا کاهش وزن موتور و ثانیا، انجام کارهای مورد نیاز، یعنی چرخش میللنگ و نهایتا حرکتدادن محور با همان توان و یا حتی کمتر است به این معنا که در موتورهایی که با پیستون کار میکنند، گاز ناشی از احتراق سوخت باعث حرکت پیستونها شده و با حرکت پیستونها، میل لنگها به چرخش درآمده و نهایتا محورها به حرکت در میآیند.
عملکرد موتور وانکل در ۴ مرحله
مشابه همین فرآیند با وسعت کمتری در مورد پهپادها نیز صادق است اما حالا با حذف فرآیند کارکردن پیستونها برای دستیابی به حرکت محور و چرخش ملخ پهپاد، مصرف انرژی و احتراق سوخت در موتور، کاهش یافته و با سبکشدن وزن موتور به خاطر حذف پیستونها، قطعا پرنده بیسرنشین با سرعت بیشتر و برد بیشتری میتواند عملیات انجام دهد.
تفاوتها وانکل با موتور معمولی
بررسی چند فاکتور مهم زیر، موتورهای دورانی را از موتورهای پیستونی کاملا متمایز و نقش آنها را در فعالیت پهپادها، بیش از پیش نمایان میکند:
۱- قطعات متحرک کمتر:
موتورهای دورانی در مقایسه با موتورهای چهار زمانه پیستونی قطعات متحرک کمتری دارند. یک موتور دورانی دو روتوره، سه قطعه متحرک اصلی دارد: دو روتور و یک محور خروجی.
این در حالیست که سادهترین موتورهای پیستونی چهار سیلندر دستکم ۴۰ قطعه متحرک دارند: پیستونها، شاتونها، میللنگ، میل بادامک، سوپاپها، فنر سوپاپها، اسبکها، تسمه تایمینگ و…. کم بودن قطعات متحرک میتواند دلیلی بر قابلیت اعتماد و اعتبار موتورهای دورانی باشد و به همین دلیل است که کارخانههای سازنده وسایل هوانوردی (هواپیما و کایتهای با موتور احتراق داخلی) موتورهای دورانی را به موتورهای پیستونی ترجیح میدهند.
۲- کارکرد نرم و بدون لرزش:
تمام قطعات موتور دورانی بهطور پیوسته در حال چرخش، آن هم در یک جهت هستند که در مقایسه با تغییر جهت شدید قطعات متحرک در موتورهای پیستونی از ارجحیت خاصی برخوردارند.
موتورهای دورانی بهدلیل تقارن خاص قطعات گردنده دارای بالانس داخلی است که هرگونه ارتعاشی را از بین میبرد. همچنین انتقال قدرت در موتورهای دورانی نیز نرمتر است؛ زیرا هر احتراق در طول ۹۰ درجه چرخش روتور حاصل میشود.
از آنجاییکه چرخش محور خروجی سه برابر چرخش روتور است، پس هر احتراق در طول ۲۷۰ درجه چرخش محورخروجی حاصل میشود. این یعنی یکموتور تکروتوره در سه ربع گردش محورخروجی خود، قدرت انتقال میدهد؛ اما در موتور تک سیلندر پیستونی احتراق در طول ۱۸۰ درجه از دو دور گردش میل لنگ یا یک ربع گردش محور خروجی آن رخ میدهد.
۳- حرکت آهسته تر قطعات اصلی موتور:
از آنجاییکه گردش روتور یک سوم گردش محور خروجی آن است، قطعات اصلی موتور آهستهتر از قطعات موتورهای پیستونی حرکت میکنند که این موضوع قابلیت اطمینان به این موتور را بالا میبرد.
از سایه آمریکایی تا راهزن صهیونیست
دو مدل از پهپادهای معروف در سطح جهانی که البته برای ایرانیان نیز اسم های آشنایی هستند، از موتورهای وانکل استفاده می کنند که یکی پهپاد آمریکایی RQ-7 Shadow و دیگری پهپاد هرمس ۴۵۰ ساخت رژیم صهیونیستی است.
پهپاد آمریکایی از یک دستگاه موتور وانکل پیستونی مدل AR741 ساخت شرکت انگلیسی UAV Engines با ظرفیت ۲۰۸ سی سی و توان ۳۸ اسب بخار و وزن ۱۰ کیلو و ۷۰۰ گرم استفاده می کند. مصرف سوخت این موتور ۲۳۵ گرم در ساعت است.
در مدل هرمس ۴۵۰ نیز از یک محصول دیگر از همین شرکت انگلیسی از سری R802/902(W) استفاده شده است که این موتور توانی در حد ۵۳ اسب بخار را دارد. وزن این موتور در حدود ۱۹.۵ کیلوگرم و ظرفیت آن ۲۹۴ سی سی بوده و مصرف سوخت این موتور هم ۲۵۶ گرم در ساعت است.
پهپادهای مورد نظر که در بالا به آنها اشاره شد همگی سابقه تجاوز به حریم هوایی جمهوری اسلامی ایران را دارند که البته در مورد پهپاد شادو آمریکایی این پرنده با موفقیت به زمین نشانده و از فناوری های آن استفاده شد و گونه ای از پهپاد هرمس که به احتمال فراوان هرمس ۴۵۰ بود نیز توسط پدافند هوایی سپاه در اطراف تاسیسات اتمی نطز هدف قرار گرفته و نابود شد.
از شاهد تا صراط؛ مسیر جدید ایرانی در موتورهای وانکل
جمهوری اسلامی ایران در سال ۱۳۸۶ برای اولین بار خط تولید موتورهای وانکل خود را راه اندازی کرده است ولی نمونه پهپاد هرمس ۴۵۰ با موتور انگلیسی آن از سال ۱۹۹۴ عملیاتی است. اصولا کشور انگلستان یکی از پیشروهای اصلی در این صنعت به حساب آمده و دهها سال سابقه فعالیت در این حوزه را دارد اما ایران با حدود ۱۰ سال سابقه در این بخش توانسته است فاصله خود با بزرگان در این بخش را بسیار کم کرده و در برخی بخش ها نیز از آنها سبقت بگیرد و با بررسی نمونه های جدید می توان با اطمینان خاطر از کیفیت و جایگاه بالای موتورهای ایرانی پهپادهای کشورمان سخن گفت
در سالهای قبل، سپاه پاسداران اجازه انتشار مشخصات دو مدل از موتورهای وانکل خود با اسم های شاهد ۷۸۳ و شاهد ۷۸۸ را داده بود تا نشانه ای از روند رو به رشد این بخش در سپاه باشد. موتور شاهد ۷۸۳ موتوری با وزن ۱۲.۸ کیلوگرم است و ظرفیت آن ۲۰۸ سی سی است. توان برودهی این موتور ۳۸ اسب بخار است. موتور شاهد ۷۸۸ یک موتور وانکل به وزن ۱۵.۵ کیلوگرم است که ظرفیت آن ۲۹۴ سی سی بوده و توان برون دهی آن ۵۰ اسب بخار است.
اما در جریان نمایشگاه هوایی کیش، صنایع دفاعی کشورمان دو مدل موتور جدید از نوع وانکل به اسم صراط ۰۱ و صراط ۰۲ را به نمایش گذاشتند که مشخصات آن، سطح جدیدی از توان متخصصان کشورمان را نشان می داد.
این دو مدل در توان ها و وزن های مختلف طراحی و ساخته شده اند. صراط ۰۱ ظرفیتی بالغ بر ۲۰۸ سی سی داشته و توان برون دهی آن ۳۵ اسب بخار است و میزان مصرف سوخت آن ۴۲۰ گرم در دقیقه و وزن آن ۱۱ کیلو و ۳۰۰ گرم است.
در موتور صراط ۰۲ شاهد افزایش قدرت به شکل مشخصی هستیم. در این موتور ظرفیتی بالغ بر ۴۱۶ سی سی تعریف شده و توان برون دهی آن به ۶۰ اسب بخار رسیده است. وزن این موتور ۲۱ کیلوگرم و مصرف سوخت آن ۸۴۰ گرم در دقیقه است.
آنچه که مشخص است در مقایسه با موتورهای انگلیسی، نمونه های معرفی شده ایرانی در سطح همسانی با تولیدکنندگان برتر جهان قرار گرفته و صراط ۲ به عنوان یک موتور تماما ایرانی، در بخش توان برون دهی و قدرت بر مبنای اسب بخار، از نمرات بهتری برخوردار است.
اگرچه تجربه ثابت کرده که همواره در نمایشگاهها و مراسمات مختلف کشورمان، نمونه هایی در معرض نمایش قرار می گیرند که به نسبت تولیدات جدید نیروهای مسلح، در رتبه های پایین تری قرار دارند، اما همین نمونه های سالهای قبل نیز نشان می دهد در مباحث مربوط به پرنده های بدون سرنشین، کشورمان جای خود را در رتبه های برتر جهان محکم کرده و بهترین پهپادهای ایرانی هم اکنون در حال نبرد با اشرار و تروریست های مجهز و حمایت شده در نقاط مرزی یا خط مقدم دفاع از جبهه مقاومت هستند.
انتهای پیام/